Ton BerendsenoverzichtWouter Zomer

Henk Vorsteveld

Handhaving liefst zonder dwangmiddelen

Henk Vorsteveld (46) is druk met het grootbrengen van de nieuwe 'telg' in de familie van de BK Groep: BK Handhaving. Nu nog vanuit de BK-vestiging in Rotterdam-Zuid, maar in april 2010 verhuist de club naar Capelle aan den IJssel, van waaruit in 2012 naar verwachting 10 tot 14 handhavers aan het werk zijn. De grootste uitdaging voor een handhaver? "Zó goed communiceren dat je die gereedschapskist met dwangmiddelen niet nodig hebt."

Wanneer zag BK Handhaving het levenslicht?

"In juli 2009 zijn we van start gegaan, dus deze tak van sport is nog vrij nieuw bij BK. Anderhalf jaar geleden - ik werkte toen bij een ander milieuadviesbureau - werd ik gevraagd door BK Ingenieurs om bedrijfsleider te worden van de BK vestiging in Rotterdam. Wel met in het achterhoofd het idee om ooit "iets" met handhaving te gaan doen voor BK: het bedrijf liep al een tijd met dat plan rond, en mijn specifieke ervaring ligt in de handhaving. Inmiddels is BK Handhaving een feit, en hebben we vanuit het bodembureau mensen opgeleid tot handhaver."

Wat maakt iemand een goede handhaver?

"Bij 'handhaving' denken mensen vaak aan een soort politieagenten die de hele dag bonnen aan het schrijven zijn. Maar wat wij doen, is laten zien welke voordelen het oplevert om de regels na te leven. Wij liggen niet achter de bosjes op de loer om bedrijven te betrappen op een fout."

Komt dat in de praktijk niet op hetzelfde neer?

"Een goede handhaver probeert zijn doel te bereiken door in gesprek te gaan met een bedrijf, en uit te leggen dat de regels er niet zijn om werkgevers te pesten. In de meeste gevallen kan het dan bij een waarschuwing blijven. Je moet geen handhaver worden als het je alleen maar leuk lijkt om interessante bedrijven te controleren, want die lol is er na een paar jaar wel af. De uitdaging is heldere communicatie, zodat je die gereedschapskist met dwangmiddelen in je auto kunt laten liggen."

Kun je een voorbeeld geven?

"Bij een van mijn vorige werkgevers kwam een klacht binnen over geluidsoverlast, van iemand die naast een bedrijf woonde dat constant met heftrucks heen en weer reed. De handhaver die de zaak behandelde, heeft toen een vrij botte brief geschreven waaruit ook de naam van de klager herleid kon worden. Gevolg: het bedrijf begon de klager het leven behoorlijk zuur te maken, door nog veel vaker en harder heen en weer te scheuren met die heftrucks. De klager meldde zich uiteraard weer. Toen ben ik gaan praten met de werknemers van het bedrijf, dus niet met de baas. Ik vroeg hen waarom ze de klachten niet serieus zouden nemen, en zich voor te stellen hoe vervelend het voor de klager was. Een geluidmeting zou bovendien onmiddellijk uitwijzen dat de klager gelijk had. Toen was het meteen over."

Wat is het belangrijkste aandachtsgebied van BK Handhaving?

"Op dit moment is dat bodem. Vanuit onze expertise is dat een logische stap, en bodemhandhaving is een vrij nieuwe tak van sport. Tot twee, drie jaar geleden hield de overheid dit het liefst bij zich, en werd er sowieso weinig aan bodemhandhaving gedaan. Aangescherpte wetgeving, zoals de Kwalibo regelgeving bracht hier verandering in. We zijn nu met zeven man parttime aan het handhaven, in 2012 moeten dat er 10 tot 14 zijn op fulltime basis."

Welke projecten hebben jullie momenteel lopen?

"Voor de VROM-Inspectie houden we ons bezig met het afhandelen van zogeheten bodemsignalen, klachten die bij het bodemloket van de VROM Inspectie binnen komen over werkzaamheden van bijvoorbeeld adviesbureaus. Ook voeren we toezicht op afroep uit voor de provincie Zuid-Holland, klussen waar zij zelf op dat moment niet aan toekomen. Daarnaast doen we bedrijfsaudits. Met audits help je in wezen handhaving te voorkomen. Voordat de handhaver komt, ga je na of het bedrijf aan alle regels en vergunningen voldoet. Het is voor een ondernemer natuurlijk prettig dat hij zijn zaken goed op orde heeft wanneer er een handhaver langs komt."

Ondanks de goede communicatie zijn handhavers dus nog steeds geen graag geziene gasten?

"Sommige bedrijven vinden het moeilijk om met handhavers om te gaan. Vooral bij bedrijven die extra in de belangstelling staan van toezichthouders, loopt dat wel eens stroef. Een voorbeeld: de handhaver die wekelijks bij een afvalbedrijf langs kwam, moest iedere keer weer zijn legitimatie en veiligheidspaspoort laten zien aan de portier en hij moest ook altijd erg lang wachten voor hij werd opgehaald. Dat wordt op een gegeven moment vervelend. Die portier zou ook kunnen zeggen: "Ha, leuk dat je er weer bent, wil je koffie?" Ik heb toen een keer een training gegeven aan een aantal afvalbedrijven over hoe om te gaan met handhavers, met rollenspellen en al. Het doel was om de communicatie zo goed mogelijk te laten verlopen. In het begin was het publiek wat sceptisch, maar op een gegeven moment zag ik dat de boodschap landde en ook de opstelling veranderde. Dat was heel mooi om te zien, en had bovendien een positief effect op de verstandhouding met de handhavers."

Publicatiedatum: november 2009

Ton BerendsenoverzichtWouter Zomer